Canlyniadau Rhagarweiniol

O’r 18 sampl a gymerwyd, dim ond canlyniadau rhannol a gafwyd ar gyfer 11 hyd yn hyn. Y bwriad yw dadansoddi’r rhain i lefel uchel gan ddefnyddio marcwyr microsatelit  i edrych ar y berthynas rhwng unigolion.   Dylai hyn ddweud wrthym pa mor agos yw’r berthynas rhwng y gwiwerod ar draws y prif barth gwarchod.  Dylai hefyd roi syniad ynghylch lefel y cysylltedd rhwng cynefinoedd, a rhoi gwell syniad o faint y boblogaeth.

trail camera photo showing two red squirrels on either side of a tree. one is facing up the tree and one is facing down.

Dylai’r gwaith hwn roi syniad ynghylch lefel y cysylltedd rhwng y ddwy wiwer hyn yng Nghwm Rhaeadr, (ger Rhandirmwyn) a’r rheina dyn ni wedi gweld yng Nghlywedog (ger Llanbedr Pont Steffan). Taswn ni’n gallu dal nhw!

Cyn echdynnu’r DNA i’r lefel sy’n ofynnol ar gyfer dadansoddiad microsatelit,  gwnaed dadansoddiad  haploteip gan aelodau o’r adran Biowyddorau ym Mhrifysgol Abertawe . Mae hyn yn edrych ar yr haploteip mitocondriaidd yn y samplau. Caiff yr haploteip mitocondriaidd ei drosglwyddo drwy’r gwiwerod benyw, a gall ddarparu gwybodaeth ddefnyddiol am gyfansoddiad genetig a llinach poblogaeth o rywogaeth benodol. Cafodd y math hwn o waith DNA ei wneud o’r blaen yn y prif barth gwarchod gwiwerod coch yng nghanolbarth Cymru

Yn flaenorol, canfuwyd pum haploteip yng Nghanolbarth Cymru, ac o’r rhain dim ond yng Nghanolbarth Cymru y cafwyd hyd i ddau.  Yn ogystal, yng nghanolbarth Cymru y cafodd y  tri haploteip arall eu cofnodi  am y tro cyntaf yn yr un lleoliad.

O blith yr 11 sampl sy’n cael eu dadansoddi ar hyn o bryd, mae gan saith yr haploteip WC3, sydd hefyd wedi’i gofnodi mewn rhannau eraill o Gymru.  Ac mae gan bedwar haploteipiau  sydd yn unigryw i Ganolbarth Cymru. Mae hynny’n  bwysig oherwydd mae’n dangos fod gennym lefel resymol o amrywiaeth genetig o hyd, yn ogystal â phriodoleddau sy’n benodol i’r ardal.