Ymchwil gyda Cari, myfyrwraig ym Mhrifysgol Aberystwyth

Cari holding the research sign while volunteering with CBMWC

Fy enw i yw Cari Metcalfe ac rwy’n astudio Cadwraeth Bywyd Gwyllt ym Mhrifysgol Aberystwyth. Yn ystod y flwyddyn ddiwethaf cefais y pleser o wirfoddoli yng Nghanolfan Bywyd Gwyllt Morol Bae Ceredigion (CBMWC), gydag Ymddiriedolaeth Natur De a Gorllewin Cymru i wneud arolygon o bathewod. Hefyd, bûm yn gwneud arolygon o ystlumod gyda Grŵp Ystlumod Gogledd Ceredigion, a threuliais gyfnod byr yng Ngwarchodfa’r RSPB yn Ynys-hir fel gwirfoddolwr cyffredinol.

Rwy’n eithriadol o ffodus, ac yn ddiolchgar dros ben fy mod wedi cael cyfle i weithio gyda Phartneriaeth Gwiwerod Coch Canolbarth Cymru ar brosiect ar gyfer fy nhraethawd hir. Yn ystod y flwyddyn nesaf, byddaf yn gweithio gyda Phartneriaeth Gwiwerod Coch Canolbarth Cymru i wneud amcangyfrif mwy diweddar o boblogaethau’r gwiwerod coch yn y Canolbarth.

Fel canlyniad i’r cyfarfodydd, negesau abost ac ymgynghoriadau â’r Swyddog Gwiwerod Coch, Sarah Purdon, penderfynwyd ceisio cael gwell amcangyfrif o’r boblogaeth trwy ddefnyddio cyfuniad o drapiau camera a thrapiau tiwbiau blew gyda dadansoddiad genetig. Byddai’r dadansoddiad genetig yn cael ei wneud trwy ddefnyddio blew a gafwyd o’r gwiwerod o’r tiwbiau blew a marcwyr microsatelit. Gobeithio y bydd hyn yn caniatáu inni wahaniaethu, i ryw raddau, rhwng gwiwerod coch unigol.

Ar hyn o bryd rydym yn dal i fod yng nghyfnod peilot y prosiect. Ar 16 Mawrth eleni, fe wnaethom sefydlu’r cyntaf o lawer o astudiaethau peilot, lle gwnaethom osod pum tiwb blew (heb abwyd) gyda thrapiau camera mewn ardal gyfagos o’r coetir lle gwelwyd gwiwerod coch o’r blaen. Nod yr astudiaeth beilot gyntaf hon yw canfod (a) a fydd y gwiwerod coch yn defnyddio’r tiwbiau blew a (b) a fydd modd defnyddio unrhyw flew a gafwyd ar gyfer dadansoddiad genetig. Yn yr astudiaeth ei hun, rydym yn gobeithio gwneud llawer mwy o waith tebyg lle caiff y lleoliad ei ddewis ar hap, ac felly mae’n bosibl y bydd mannau newydd yn cael eu profi ac yn rhoi mwy fyth o wybodaeth inni am leoliad y cochion yn y coetiroedd.

One of the five hair-tube, camera-trap setups for the first pilot study for this project.